Kağıt Uçak Yapımı -2-
25/08/2015
Prof. Dr. Mehmet Ziya ÖZÜER
18/04/2016

SES:

Madde ’den oluşan, bir ortamda yayılan mekanik bir titreşim dalgasıdır.

FREKANS:

Bir saniyede oluşan siklusların (titreşim) sayısı, ses frekansının birimi hertz (Hz)’dir . İnsan kulağı frekansı 16-20.000 Hz arasındadır.

DESİBEL:

İnsan kulağının işitebildiği en küçük ses şiddeti ‘ dir.

Db SPL (db sound pressure level ) ses basınç seviyesi.

Db HL (db hearing level ) işitme seviyesi.

Db (sensitivity level ) duyarlılık seviyesi.

 

 

 

 

KULAK ANATOMİSİ

1)Dış kulak: auris externa

2)Orta kulak: auris media

3)İç kulak: auris interna

 

1)DIŞ KULAK (AURİS EXTERNA )

a)auricula (kulak kepçesi )

b)dış kulak yolu

2)ORTA KULAK (AURİS MEDİA )

a)östaki borusu ( tuba eustachi )

Erişkinlerde 3.5 cm uzunluğundadır, nazofarenks ‘ ten orta kulak kavitesine doğru uzanır. Orta kulak basıncını dış atmosferik basınç ile dengelenmesini sağlar.

 

MEMBRANA TYMPANİ ( KULAK ZARI )

Timpan kemiğin içine oturmuş 8-9 mm çapında bir zardır. 25 db ‘ lik bir artış yapar.

 

ORTA KULAK KEMİKÇİKLERİ

Kulak zarı ile iç kulak arasında bulunur. En dışta malleus (çekiç ) , ortada incus (örs ) , içte stapes ( üzengi ) bulunur.

Malleus (çekiç ) : 7.5 – 9 mm uzunluğundadır.

İncus (örs ) : 6 mm uzunluğundadır.

Stapes (üzengi ) : 3-3.5 uzunluğundadır.

Kemikçikleri orta kulağa bağlayan 4 bağ ve 2 kas

Bağlar; ön malleus, dış malleus, üst malleus

Kaslar; musculus stapedius

MUSCULUS TENSOR TYMPANİ

Ortalama 22 mm uzunluğundadır. manibriumu içe ve arkaya çekerek kulak zarını tespit etmektir V. Kafa çifti tarafından innerve olur.

MUSCULUS STAPEDİUS

Stapesi arkaya çekerek, tabanı tesbit etmektir. Bu şekilde yüksek şiddetli yüksek şiddetteki seslerin iç kulağa girmesini engellemiş olur. Koruyucu görevi vardır.

MASTOİD KEMİK

Havalı boşluklarla doludur. Buna mastoid sellüler denir. Mastoid kemik üstte orta kafa çukuru ile komşudur.

3) İÇ KULAK ( AURİS İNTERNA )

İç kulak petröz kemiğin içinde bulunmaktadır.

a)koklea: işitme organı

b)vestibül: denge organı

İç kulak; yuvarlak ve oval pencereler yolu ile orta kulakla, koklear ve vestibüler ductuslar yolu ile kafa içiyle bağlantılıdır. Kemik dolambaç ve zar labirent (membranöz) labirent olmak üzere iki kısımdan oluşur. Membranöz labirent, kemik labirentin içinde bulunan içi sıvı ile dolu, çeşitli kanal ve boşluklardan oluşmaktadır. Önde bulunan işitme organını (cochlea) içeren kısma DUCTUS COCHLEARİS denge organını (vestibül) içeren kısım ise SEMİSİRKÜLER KANALLAR, UTRİCULUS ve SACCULUS ‘ tan oluşmaktadır.

İŞİTME: İnsanda akustik enerjinin “ses” olarak algılanma olayıdır.

ODYOMETRİ: Kişinin işitsel uyarılara göstereceği tepkinin izlenmesi yoluyla işitme yeteneğinin ölçülmesi için uygulanan bir “psiko-fizik girişim” olarakta tanımlanabilir. İşitmeyi inceleyen bilim dalına ODYOLOJİ denir.

İşitme iki şekilde gerçekleşir;

1)Hava yolu (air conduction – AC ) persepsiyonu

2)Kemik yolu (bone conduction – BC ) persepsiyonu

HAVA YOLU PERSEPSİYONU; Dış kulaktan başlayıp, timpan zarı ve kemikçik zinciri yolu ile oval pencerede biten ses enerjisi iletimi.

KEMİK YOLU PERSEPSİYONU; koklea çevresindeki kortikal kemik yapının iletmiş olduğu ses enerjisi yolu ile uyarılmaktadır.

FREKANS: Saniyedeki titreşim sayısına denir.

ALÇAK SES FREKANSLARI; 125 ,250 , 500

YÜKSEK SES FREKANSLARI; 1500 ,2000 , 3000 , 4000 , 5000 , 6000

ULTRASUBSONİC – 16-20.000 – ULTRASONİC

Ses havada 344 sn. suda 14080 sn. insan vücudunda 1588 sn. duyulur.

PERYOT: Titreşimin dalga boyunu ölçmek için geçen zaman yüksek frekansların dalga boyu daha kısa, alçak frekansların dalga boyu daha uzun ‘ dur.

DESİBELL: İnsan kulağının işitebildiği en küçük ses şiddeti ‘dir .

Fısıltı 30 db, konuşma 40-60 db, bağırma 80-90 db ‘ dir .

(db SPL) ses basınç seviyesi , (db HL) işitme seviyesi,

(db SL) duyarlılık seviyesi

GÜRÜLTÜ: İstenilmeyen sesler. Peryodik olmayan dalga boyu, düzenli olmayan.

WN = white band, beyaz gürültü

NBN = dar band gürültü

PN = pembe gürültü

İŞİTME KAYIPLARI (LOKALİZYON)

1)İletim tipi işitme kayıpları

2)sensörinöral tip işitme kayıpları

3)santral tip işitme kayıpları

İŞİTME KAYBI SINIFLAMASI

1)konjenital = doğum öncesi

2)akkiz = sonradan oluşan

AKÜMETRİ: Kulağın işitme fonksiyonlarının incelenmesi amacıyla yapılan muayene yöntemidir.

FISILTI TESTİ: 6-7 m. Uzaktan bir kulağı kapatıp (ıslak pamuk ) nefes alıp verdikten sonra kalan ses ile test yapılır.

46 =kalın ve alçak frekans

88 = ince ve yüksek frekans

İNKSPİRYUM; Nefes almak

Ekspiryum; Nefes vermek

DİAPOZON TESTLERİ

( 512 , 1024 , Hz ) kemik yolu ile en iyi frekanslardır.

4 ana test vardır; 1)Weber , 2)Rinne , 3)Shwabah , 4)Gelle

1)WEBER; Kemik yolu persepsiyonu‘nu inceler. ( Alın, burun kökü, diş ve çene ) yüzün orta kısımlarına diapozon konulur.

-ortadan duyuyorsa (= eşit )

-sağdan duyuyorsa (sağa lateralize )

-soldan duyuyorsa (sola lateralize )

SENSÖRİNEURAL; Sağlam kulaktan duyar

İLETİM TİPİ; Hastalıklı kulaktan duyar. Dış ortamda 30 db civarında olan fon gürültüsü mevcuttur. Bu sağlam kulağa maskeleyici etkiye yol açar.

2)RİNNE; İki kulakta ayrı ayrı değerlendirir. Önce kemik yolu sonra hava yolu. Kemik yolu persepsiyonu diapozonu mastoide koyularak ölçülür.

NORMAL İŞİTMEDE = kemik yolu = hava yolu/2   rinne (+)

Hava yolu kemik yolu ile işitmeden 2 kat fazladır.

İLETİM TİPİ; Kemik yolu duyar , hava yolu duymaz rinne (-)

SENSÖRİNÖRAL TİP; Patolojik kayıp , hava yolu ve kemik yolu oranı bozulmamış, işitme süresi kısalmıştır

TOTAL İŞİTME KAYBI; Yalancı rinne (-) negatif.

3)Swhabah; kemik yolu ölçümüyle muayene eden uzmanınkinin aynı sürede olması normal’dir.

4)GELLE; Stapesin;

Mobil = hareketli,

Fikse ; hareketsiz

Stapesin mobil veya fikse olduğunu ortaya koymaktır. Kulağa basınç uygulanır.

Test sırasında normal hastalarda değişik olurken , sorunlu hastalarda değişmez.

NORMAL İŞİTME : weber (orta) , rinne (+), schwabach (eşit)

İLETİM TİP : weber (hasta kulak) , rinne (-) , schwabach (eşit)

SENSÖRİNÖRAL : weber (sağlam kulak) , rinne patolojik (+) , schwabach (az-kısa).

ODYOMETRİ : Kalibre edilmiş (ses ayarı yapılmış, düzenlenmiş ) saf ses ve maskeleme yapabilen aletlerdir.

PT : Saf ses

1)saf ses   2)konuşma odyometrisi     3)maske (WN/BN)

BASİT ODYOMETRİ = saf ses üretimi vardır.

KOMPLEKS ODYOMETRİ = saf ses , konuşma ve maske vardır.

EŞİK TESTİ : saf tonla hastanın işitme eşiği bulunur. Subjektif bir şekilde elde edilen bulgular odyograma yazılır.

HAVA YOLU : Sağ kırmızı (o) , Sol mavi (x)

KEMİİK YOLU : Sağ kırmızı ([) maskeli , Sol mavi (]) maskeli , sağ kırmızı (>) maskesiz , sol mavi (<) maskesiz .

H.Y : Kulaklık =125-8000 Hz

K.Y : Vibratör =250-4000

MASKE

-Hava ve kemik yolu 20 db üstünde veya biriyle çakışmış ise veya aralarındaki fark 10 db ve daha aşağıda ise NORMAL

-Hava yolu 20 db altında , kemik yolu 20 db ve üstünde ise aradaki fark 10 db fazla ise İLETİM TİPİ KAYIP

-Hava yolu 20 db altında , kemik yolu 20 db altında hava ve kemik yolu çakışmış veya aradaki fark 10 db ‘den fazla SENSÖRİNÖRAL TİP KAYIP mevcuttur.

NORMAL : HY 20 db üstünde , KY 20 db üstünde , HY = KY

İLETİM TİP : HY 20 db altında , KYB 20 db üstünde , HY – KY = 10 db üstünde

SENSÖRİNÖRAL TİP : HY 20 db altında , KY 20 db altında , HY – KY = 10 db üstünde , HY = KY

ODYOMETRİK WEBER

Odyogramın doğruluğunu göstermek için yapılır. Vibratör alnın tam orta noktasına yerleştirilir. Sesi duyunca hastadan yön tayini istenir. Frontal eşik değeri üzerine 15 db eklenir 250- 4000 Hz arası test yapılır.